Istorija crkve u Lipama

OFF

ISTORIJA CRKVE U LIPAMA

Pisani izvori od 04. maja 1838. godine pominju postojanje kapele u Lipama.
S obzirom da pisani izvori nista ne govore o samoj lokaciji kapele, moglo bi da se predpostavi da je ona bila na groblju. Medjutim, na osnovu cinjenice da je u njoj svestenik Glisa vencao Milinka Simica, moglo bi da se protumaci da je kapela ipak bila negde u selu,a ne na groblju, jer nije primereno da se vencanje obavlja na groblju, u grobljanskoj kapeli. U prilog ovakve konstatacije ide i pismo kapetana Milije Stanojevica od 22. avgusta 1838. godine.
Pismo je nastalo kao rezultat sukoba kapetana Milije i svestenika Gligorija Ivkovica, koji je izbio prilikom prosecanja seoskog puta. Iz dopisa se vidi da je doslo do fizickih obracuna izmedju pomenutih lica, jer je kapetan zapretio tuzbom kod nadleznih crkvenih vlasti. Ako u selu u tom vremenu nije postojala crkva, onda se postavlja pitanje gde je pomenuti svestenik obavljao
crkvene obrede.
Ako se uzme u obzir jedna odluka iz 1864. godine moglo bi se shvatiti da je u Lipama postojala starija crkva od danasnje. Navedena odluka je ponovljena i 1869. godine. To prakticno znaci da postojeca crkva nije bila zavrsena i da nije imala pod. Uzimajuci sve elemente u obzir, kao i podatke iz letopisa Lipske crkve, gde se navodi da od postanka sela pa do 1884. godine selo Lipe je u crkveno administrativnom smislu potpadalo pod jurisdikciju Smederevske
parohije. Pomenute godine je podignuta i osvecena crkva kada je i Lipe dobilo svoju crkvenu opstinu.
Crkva je posvecena Rozdestvu Presvete Bogorodice. Izgradjena je dobrovoljnim prilozima vernika, a njeno osvecenje izvrsio je beogradski mitropolit Teodosije.
Tokom Prvog svetskog rata, crkva je dosta stradala. Nemacke trupe koje su prosle pored Smedereva i otisle u Kovin, tokom 1915. godine su bombardovale Smederevo. Tada su znatno stradale crkve u Lipama i Smederevu.
Ostecenja na crkvi bila su velika. Ostecen je zvonik i krov na celoj crkvi. Fasade su bile dosta ostecene. Na njima su bile brese vece od metar sirine i dva visine.
U tim ratnim najezdama crkva je stradala i u materijalnom smislu. Zvona sa crkve su skinuta i odneta za livenje municije. Knjige su spaljene, a ostali pokretni predmeti odneti. Tako razotkrivena crkva bila je izlozena raznim vremenskim nepogodama sto je ostavilo velikog traga. Tako razrusena crkva odolevala je vremenskim razaranjem sve do 1926. godine kada je obnovljena.
Iz dosada recenog proizilazi da je u Lipama postojala parohija i da je potpadala pod jurisdikciju Beogradskog mitropolita, odnosno patrijarha sve do 1913. godine kada je vrsena reorganizacija eparhija, tom prilikom teritorija Smedereva izdvojena je iz nadleznosti Beogradske mitropolije i pripojena je Branicevskoj eparhiji.
U pisanim izvorima vezanim za 1924. godinu kao lipskog paroha srecemo Bozidara Spasica.
Za njega se zna da je rodjen 1880. godine, a da je 1905. primio svestenicki cin.

Tekst uzet iz knjige: CRKVA RODJENJA PRESVETE BOGORODICE U LIPAMA
dr Mladjan Cunjak – Zoran Mihajlovic

Categories: O selu
This post was written by , posted on jun 11, 2013 utorak at 8:27 am